ضرورت استقامت
جويندة چيزي ، يا به آن يا به برخي از آن خواهد رسيد .
شناخت خوبي ها و بدي ها
خيري كه در پي آن آتش باشد ، خير نخواهد بود ، و شرّي كه در پي آن بهشت است شر نخواهد بود ، و هر نعمتي بي بهشت ناچيز است ، و هر بلايي بي جهنّم ، عافيت است .
فقرزدايي و سلامت
آگاه باشيد كه فقر نوعي بلا است . و سخت تر از تنگدستي بيماري تن و سخت تر از بيماري تن ، بيماري قلب است . آگاه باشيد كه همانا ، عامِلِ تندرستي ، تقواي دل است .
ضرورت عمل گرايي
آن كس كه كردارش او را به جايي نرساند ، بزرگي خاندانش ، او را به پيش نخواهد راند .
« در نقل ديگري آمد كه »
آن كس كه ارزشِ خويش را از دست بدهد ، بزرگيِ خاندانش ، او را سودي نخواهد رساند .
برنامه ريزي صحيح در زندگي
مومن بايد شبانه روز خود را به سه قسم تقسيم كند: زماني براي نيايش و عبادت پروردگار ، و زماني براي تامين هزينه هاي زندگي ، و زماني براي واداشتن نفس به لذّت هايي كه حلال و ماية زيبايي است . خردمند را نشايد جز آن كه در پي سه چيز حركت كند : كسب حلال براي تامين زندگي ، يا گام نهادن در راه آخرت ، يا به دست آوردن لذّت هاي حلال .
ضرورت ترك حرام و غفلت زدگي
از حرام دنيا چشم بپوش ، تا خدا زشتي هاي آن را به تو نماياند ، و غافل مباش كه لحظه اي از تو غفلت نشود .
راه شناخت انسان ها «سخن گفتن»
سخن بگوييد تا شناخته شويد ، زيرا كه انسان در زير زبان خود پنهان است .
ارزش سخن
بسا سخن كه از حملة مسلّحانه كارگرتر است .
ارزش قناعت
هر مقدار كه قناعت كني ، كافي است .
راه خوب زيستن
مرگ بهتر از تن به ذلّت دادن و به اندك ساختن بهتر از دست نياز به سوي مردم داشتن است . اگر به انسان نشسته در جاي خويش چيزي ندهند . با حركت و تلاش نيز نخواهند داد ، روزگار دو روز است ، روزي به سود تو ، و روزي به زيان تو است ، پس آنگاه كه به سود تو است به خوش گذراني و سركشي روي نياور ، و آنگاه كه به زيان تو است شكيبا باش .
عطر خوب
ترك غرور ، و ياد مرگ
فخر فروشي را كنار بگذار ، تكبّر و خود بزرگ بيني را رها كن ، به ياد مرگ باش .
حقوق متقابل پدر و فرزند
همانا فرزند را به پدر ، و پدر را به فرزند حقّي است ؛ حقِّ پدر بر فرزند اين است كه فرزند در همه چيز جز نافرماني خدا ، از پدر اطاعت كند ، و حقِّ فرزند بر پدر آن كه نام نيكو بر فرزند نهد ، خوب تربيّتش كند ، و او را قرآن بياموزد .
شناخت واقعيّت ها و خرافات
چشم زخم حقيقت دارد ، استفاده از نيروهاي مرموز طبيعت حقيقت دارد ، سحر و جادو وجود ندارد ، و فال نيك راست است ؛ و رويداد بد را بدشكون دانستن ، درست نيست . بوي خوش ، درمان و نشاط آور ، عسل درمان كننده و نشاط آور ، سواري بهبودي آور ، و نگاه كردن به سبزه زار ، درمان كننده و نشاط آور است .
ضرورت هماهنگي با مردم
هماهنگي در اخلاق و رسوم مردم ، ايمن ماندن از دشمني و كينه هاي آنان است .
ضرورت موقعيّت شناسي
« شخصي در حضور امام سخني بزرگتر از شان خود گفت . حضرت فرمود: »
پَر در نياورده پرواز كردي ، و در خردسالي آواز بزرگان سردادي ! .
روش برخورد با دنيا
از دنيا آن مقدار كه به تو مي رسد بردار و از آنچه پشتت كند ، روي گردان ، و اگر نتواني ، در جستجويِ دنيا ، نيكو تلاش كن .
«امير المومنين (ع) به فرزندش امام مجتبي (ع) خطاب كرد:»
چيزي از دنياي حرام براي پس از مرگت باقي مگذار ، زيرا آنچه از تو مي ماند نصيب يكي از دو تن خواهد شد ، يا شخصي است كه آن را در اطاعت خدا به كار گيرد ، پس سعادتمند مي شود به چيزي كه تو را به هلاكت افكنده است . و يا شخصي كه آن را در نافرماني خدا به كار گيرد ، پس هلاك مي شود به آنچه كه تو جمع آوري كردي . پس تو در گناه او را ياري كرده اي ، كه هيچ يك از اين دو نفر سزاوار آن نيستند تا بر خود مقدّم داري .
«اين حكمت بگونة ديگري نيز نقل شده ؛»
پس از ستايش پروردگار ! آنچه از دنيا هم اكنون در دست تو است ، پيش از تو در دست ديگران بود ، و پس از تو نيز به دست ديگران خواهد رسيد .
و همانا تو براي دو نفر مال خواهي اندوخت ، يا شخصي كه اموال جمع شدة تو را در طاعت خدا به كار گيرد ، پس به آنچه كه تو را به هلاكت افكند سعادتمند مي شود ، يا كسي است كه آن را در گناه به كار اندازد ، پس با اموال جمع شدة تو هلاك خواهد شد ، كه هيچ يك از اين دو نفر سزاوار نيستند تا بر خود مقدّمشان بداري ، و به بار آنان را بر دوش كشي ،پس براي گذشتگان رحمت الهي ، و براي بازماندگان روزي خدا را اميدوار باش .
راه تحمّل مصيبت ها
در مصيبت ها يا چون آزادگان بايد شكيبا بود ، و يا چون ابلهان خود را به فراموشي زد .
راه خود سازي
در تربيتِ خويش تو را بس كه از آنچه بر ديگران نمي پسندي دوري كني .